transplantacja2019

Ogólnopolski Dzień Transplantacji obchodzony jest 26 stycznia, jako upamiętnienie pierwszego udanego przeszczep nerki w Polsce. Zabieg ten został wykonany w 1966 roku, w I Klinice Chirurgicznej Akademii Medycznej w Warszawie, ratując zdrowie i życie 18 letniej uczennicy szkoły pielęgniarskiej. Operacja była wówczas nowatorską metodą na świecie. Obecnie wykonywanych jest niemal 1000 przeszczepów nerki rocznie. Narządy jednego zmarłego dawcy mogą uratować kilku pacjentów. Przeszczepy uratowały życie tysiącom ludzi z niewydolnością nerek, wątroby, serca czy płuc, pozwoliły również wyleczyć kilka tysięcy chorych na białaczkę, czy osoby z poparzeniami skóry.

 W związku z obchodami Ogólnopolskiego Dnia Transplantacji, zachęcamy wszystkie zdrowe osoby, zwłaszcza między 18 a 50 rokiem życia do zostania dawcą.

Transplantacja narządów to metoda ratowania życia, która polega na wszczepieniu pacjentowi narządu lub tkanek pochodzących od dawcy. Często jest to jedyna metoda pozwalająca na przeżycie. W przypadku chorych onkologicznie, zwłaszcza przy ostrych białaczkach, przeszczep szpiku to jedna ze skuteczniejszych metod całkowitego wyleczenia pacjentów – obecnie prawie 50% chorych wraca do zdrowia po przeszczepie.

Osoby po przeszczepach mogą żyć kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt lat dłużej, aby jednak tak się stało, potrzebna jest współpraca całego społeczeństwa. Kwestia pobierania narządów i tkanek od osób zmarłych ciągle pozostaje w Polsce w cieniu. Według polskiego prawa, pobranie komórek, tkanek lub narządów jest dopuszczalne po stwierdzeniu trwałego, nieodwracalnego ustania czynności mózgu, co stwierdza niezależna komisja lekarska, niezwiązana z przeszczepami. Przeszczep narządu od dawcy żywego, musi zostać usankcjonowany opinią komisji transplantacyjnej oraz zgodą sądu. Dodatkowo, w polskim prawie obowiązuje zasada domniemanej zgody. Oznacza to, że narząd można pobrać od każdej osoby, która nie wyraziła za życia sprzeciwu, czyli jej nazwisko nie figuruje w Centralnym Rejestrze Sprzeciwów, nie podpisała ona oświadczenia o sprzeciwie wobec przekazania narządów do przeszczepienia lub nie wyraziła ustnie takiej woli przynajmniej dwóm osobom, które mogą to poświadczyć. Mimo tego, pisemna zgoda na pobranie, znaleziona przy zmarłym człowieku, może być pomocna dla osób bliskich i lekarzy. Ważne jest również poinformowanie osób w otoczeniu, jaka jest nasza wola w kwestii oddania narządów do przeszczepu. Często zdarza się, że rodziny pytane o to, czy zmarły chciał, aby jego narządy zostały oddane do przeszczepu po śmierci, odpowiadają: „Nie”. Istnieją również przypadki, kiedy rodzina pod wpływem stresu emocjonalnego poświadcza nieprawdziwie, że słyszeli jak zmarły za życia deklarował sprzeciw, wobec oddania narządów do transplantacji. Wielu Polaków nie wie o zasadzie domniemanej zgody i oburzają się, gdy ktoś chce pobrać tkanki od ich zmarłej bliskiej osoby, bez pytania ich o zgodę. Właśnie dlatego, tak ważna jest edukacja na temat transplantacji, upowszechnianie informacji oraz rozmawianie o tym w gronie rodziny i znajomych. Nigdy nie możemy być pewni, czy my lub ktoś z naszych bliskich, nie będzie potrzebował takiego zabiegu.